Kalkulator grupy krwi dziecka
Kalkulator grupy krwi dziecka
Jaką grupę krwi może mieć dziecko
Dziecko może mieć grupę
- ARh+
- ARh−
- BRh+
- BRh−
- ABRh+
- ABRh−
- 0Rh+
- 0Rh−
Możliwy konflikt serologiczny
Matka ma Rh−, a dziecko może mieć Rh+ po ojcu. Powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu ciążę. Zleci badanie przeciwciał i w razie potrzeby podanie immunoglobuliny anty-D, która nie dopuszcza do wytworzenia przeciwciał przez organizm matki.
Szanse dla grupy AB0
Zależą od tego, jakie geny mają rodzice. Osoba z grupą A albo B może mieć ukryty gen grupy 0.
Szanse dla czynnika Rh
Osoba z Rh+ może mieć ukryty gen Rh− (zapis Dd).
Wybierz grupę krwi i czynnik Rh matki oraz ojca, a kalkulator pokaże, jaką grupę krwi może mieć dziecko, a która jest wykluczona. Pod wynikiem zobaczysz też szanse dla każdej grupy. Zależą one od genów rodziców, których nie widać w samej grupie krwi.
Jeśli matka ma Rh−, a ojciec Rh+, kalkulator uprzedzi o możliwym konflikcie serologicznym. Ostateczną grupę krwi dziecka potwierdza dopiero badanie laboratoryjne.
Jak dziedziczy się grupę krwi
Grupę krwi w układzie AB0 wyznaczają dwa geny: jeden od matki i jeden od ojca. Każdy z nich może być typu A, B albo 0. Geny A i B dominują nad genem 0, a gdy spotkają się razem, żaden nie przeważa i powstaje grupa AB. Dlatego ta sama grupa krwi może kryć różne geny:
- Grupa A
- Geny AA albo A0. W drugim przypadku rodzic może przekazać dziecku ukryty gen 0.
- Grupa B
- Geny BB albo B0, tak samo jak przy grupie A.
- Grupa AB
- Zawsze geny AB. Rodzic przekazuje dziecku gen A albo B, nigdy 0.
- Grupa 0
- Zawsze dwa geny 0. Rodzic przekazuje dziecku gen 0.
Jak to działa w praktyce, pokazuje kwadrat Punnetta. Matka ma grupę A z genami A0, a ojciec grupę B z genami B0. Każde z nich przekazuje jeden gen, więc są cztery równie prawdopodobne połączenia:
| ojciec B | ojciec 0 | |
|---|---|---|
| matka A | ABgeny AB | Ageny A0 |
| matka 0 | Bgeny B0 | 0geny 00 |
Każda z czterech grup ma tu 25% szans. Gdyby ojciec miał geny BB, dziecko nie mogłoby mieć grupy A ani 0. Kalkulator pokazuje szanse dla wszystkich takich wariantów.
Sprawdź w kalkulatorze: matka A, ojciec B
Grupa krwi dziecka dla każdej pary rodziców
Tabela pokazuje grupy możliwe i wykluczone dla wszystkich par rodziców. Kolejność nie ma znaczenia: para A i B daje te same wyniki co B i A.
| Rodzice | Dziecko może mieć | Wykluczone | Przykład w kalkulatorze |
|---|---|---|---|
| A i A | A i 0 | B i AB | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice A i A |
| A i B | A, B, AB i 0 | żadna | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice A i B |
| A i AB | A, B i AB | 0 | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice A i AB |
| A i 0 | A i 0 | B i AB | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice A i 0 |
| B i B | B i 0 | A i AB | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice B i B |
| B i AB | A, B i AB | 0 | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice B i AB |
| B i 0 | B i 0 | A i AB | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice B i 0 |
| AB i AB | A, B i AB | 0 | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice AB i AB |
| AB i 0 | A i B | AB i 0 | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice AB i 0 |
| 0 i 0 | 0 | A, B i AB | Sprawdź w kalkulatorze: rodzice 0 i 0 |
Dziedziczenie czynnika Rh
Czynnik Rh zależy od tego, czy na krwinkach jest antygen D. Tu też dziecko dostaje po jednym genie od każdego z rodziców, a Rh+ dominuje nad Rh−. Osoba z Rh+ może więc mieć geny DD albo Dd, a osoba z Rh− zawsze ma geny dd.
| Rodzice | Dziecko może mieć | Od czego to zależy |
|---|---|---|
| Rh+ i Rh+ | Rh+ albo Rh− | Rh− tylko wtedy, gdy oboje rodzice mają geny Dd. Szansa wynosi wtedy 25%. |
| Rh+ i Rh− | Rh+ albo Rh− | Gdy rodzic z Rh+ ma geny DD, dziecko zawsze ma Rh+. Gdy ma Dd, szanse są równe. |
| Rh− i Rh− | tylko Rh− | Oboje rodzice mają geny dd, więc dziecko też. |
Konflikt serologiczny
Konflikt serologiczny może się pojawić, gdy matka ma Rh−, a dziecko odziedziczy po ojcu Rh+. Podczas porodu, a czasem już w czasie ciąży, krew dziecka może przedostać się do krwiobiegu matki. Jej organizm traktuje wtedy krwinki dziecka jak obce i wytwarza przeciwciała anty-D.
W pierwszej ciąży te przeciwciała zwykle nie szkodzą dziecku. W kolejnej ciąży z dzieckiem Rh+ mogą jednak przenikać przez łożysko i niszczyć krwinki płodu. Dlatego kobiecie z Rh− podaje się immunoglobulinę anty-D, która nie dopuszcza do wytworzenia przeciwciał. Podaje się ją między innymi:
- w 28–30 tygodniu ciąży,
- po zabiegach inwazyjnych, takich jak amniopunkcja albo biopsja kosmówki,
- po poronieniu,
- do 72 godzin po porodzie dziecka z Rh+.
O tym, czy i kiedy podać immunoglobulinę, decyduje lekarz prowadzący ciążę na podstawie badań krwi matki. Jeśli masz Rh−, powiedz mu o tym na początku ciąży. Sprawdź w kalkulatorze: matka Rh−, ojciec Rh+
Zgodność grup przy przetaczaniu krwi
Przy przetaczaniu krwinek czerwonych biorca nie może dostać antygenu, którego sam nie ma. Dlatego krwinki grupy 0 Rh− można w nagłych sytuacjach podać każdemu, a osoba z grupą AB Rh+ może przyjąć krwinki każdej grupy. Przy przetaczaniu osocza zasady są odwrotne.
| Biorca | Może przyjąć krwinki grupy |
|---|---|
| 0 | tylko 0 |
| A | A i 0 |
| B | B i 0 |
| AB | A, B, AB i 0 |
Najczęściej zadawane pytania
Jak dziedziczy się grupę krwi?
Każdy człowiek ma dwa geny grupy krwi, po jednym od każdego z rodziców, a dziecku przekazuje jeden z nich. Geny A i B dominują nad genem 0, więc osoba z grupą A może mieć geny AA albo A0, a z grupą B geny BB albo B0. Grupa AB to geny A i B razem, a grupa 0 to dwa geny 0.
Czy rodzice z grupą A mogą mieć dziecko z grupą 0?
Tak, jeśli oboje mają ukryty gen grupy 0, czyli geny A0. Wtedy dziecko z prawdopodobieństwem 25% dostanie gen 0 od obojga rodziców i będzie miało grupę 0. Jeśli choć jeden z rodziców ma geny AA, dziecko zawsze będzie miało grupę A.
Czy rodzice z Rh+ mogą mieć dziecko z Rh−?
Tak. Rh+ dominuje nad Rh−, więc osoba z Rh+ może nosić ukryty gen Rh− (zapis Dd). Jeśli oboje rodzice mają taki układ, dziecko z prawdopodobieństwem 25% będzie miało Rh−. Rodzice z Rh− mają zawsze dziecko z Rh−.
Czy grupa krwi pozwala ustalić ojcostwo?
Nie. Grupa krwi może najwyżej pokazać, że jakaś kombinacja jest mało prawdopodobna, ale nie potwierdzi ojcostwa, bo tę samą grupę ma wiele osób. Zdarzają się też rzadkie wyjątki od zwykłych zasad dziedziczenia, na przykład fenotyp Bombay. Ojcostwo ustala się badaniem DNA.
Kiedy grozi konflikt serologiczny?
Gdy matka ma Rh−, a dziecko odziedziczy Rh+ po ojcu. Organizm matki może wtedy wytworzyć przeciwciała przeciwko krwinkom dziecka. W pierwszej ciąży zwykle nie są one groźne, ale w kolejnych mogą niszczyć krwinki płodu. Zapobiega się temu, podając matce immunoglobulinę anty-D.
Która grupa krwi jest najrzadsza?
W Polsce, podobnie jak w większości krajów, najrzadsza jest grupa AB Rh−. Sama grupa AB, bez względu na czynnik Rh, też występuje rzadziej niż A, B i 0.
Podsumowanie
Dziecko dostaje po jednym genie grupy krwi od każdego z rodziców. Z samych grup krwi rodziców da się ustalić, które grupy dziecka są możliwe, a które wykluczone. Dokładne szanse zależą od ukrytych genów rodziców. Jeśli matka ma Rh−, a ojciec Rh+, porozmawiaj z lekarzem o profilaktyce konfliktu serologicznego.